Djeruk Limau

Vertaling

Kaffir limoen

Latijn

Citrus amblycarpa

Familie / soort

Rutaceae / limoen

Kenmerken

Citrus amblycarpa is een struik of groenblijvende, kleine boom van ongeveer 5 meter hoogte. Het heeft kleine geurende glanzende bladeren en produceert kleine witte bloemen. Hij produceert het hele jaar door vruchten. In het droge seizoen zal de productie afnemen. De jonge takken zijn afgevlakt en dragen in de bladoksels korte, stugge doornen.

Djeruk limau is een kleine limoen uit de citrusfamilie. Hij heeft een bobbelige, dikke, donkergroene schil, waardoor hij zich moeilijk laat pellen. De djeruk limau moet groen geplukt worden, dus als hij nog niet rijp is. Een rijpe vrucht heeft een geel/groene kleur en heeft minder sap dan de groene vrucht. Het groene vruchtvlees is erg zuur en aromatisch.

Het sap van de djeruk limau wordt vaak gebruikt om een gerecht een lichtzuur, fruitig aroma te geven. Het sap wordt ook gebruikt om vlees en vis in te marineren. Behalve het sap wordt ook de schil van de de vrucht en de bladeren gebruikt voor het aromatiseren van gebak en andere gerechten. De blaadjes en het sap worden vooral gebruikt in de Thaise, Maleise en Indonesische keukens.

Soorten

- Jeruk purut
- Jeruk nipis
- Jeruk kunci

Smaak

Van de djeruk limau wordt voornamelijk de schil of het blad gebruikt, het sap veel minder. De schil en de blaadjes geven je gerecht een fijn citroenaroma en een zachte citroensmaak. De geraspte schil gaat door de currypasta’s en boemboes. Maar let op dat je het wit niet mee raspt, want dat is nog bitterder dan bij normale citrusvruchten. En had je ze ingevroren (wat best kan), dan is het wit nog weer bitterder geworden en vervliegt het aroma van de schil binnen een uur. Snel gebruiken dus. Het (weinige) sap kan eventueel gebruikt worden in dressings, maar pas op met de dosering, het is namelijk erg zuur met een licht bittere nasmaak.

Een of meer blaadjes stoof je in hun geheel mee in curries en soepen. Je eet ze daarna meestal niet op, kan wel, maar is niet gebruikelijk. De blaadjes worden in reepjes gesneden (zonder de nerf) voor in soepen of ter garnering op curries en salades. Verse blaadjes zijn het lekkerst, invriezen kan wel, maar eenmaal ontdooid verliezen ze snel hun aroma. Bovendien zijn ingevroren blaadjes meestal een beetje hard en taai, wat geen probleem is voor een curry, maar rauw in reepjes is dat niet lekker. Laat ze dan liever weg of snijd ze super superfijn.

Het sap van de jeruk limau heeft de zure smaak die ideaal is voor de bereiding van sambals. Om een gerecht een sterke citroensmaak te geven kan de schil van de jeruk limau, die in Indonesië ook wel jeruk purut wordt genoemd, worden meegekookt of -gestoofd. Het zure sap wordt meestal gebruikt om een neutrale geur aan visgerechten te geven.

Herkomst

De meeste jeruksoorten zijn oorspronkelijk afkomstig uit China, maar groeien nu verspreid over heel Zuidoost-Azië en andere tropische- en subtropische gebieden.

Teelt

De djerukstruik is de moeilijkste citrusboom van allemaal. Hij heeft een zonnige plek nodig op goed gedraineerde, vochtige grond.
Regelmatig snoeien zorgt er voor dat de zon alle vruchten goed kan beschijnen, waardoor ze goed kunnen rijpen.

In ons gematigd klimaat is de citrusboom alleen als kuipplant te houden. Je moet hem regelmatig voeding geven. Laat de citrus overwinteren bij een minimale temperatuur boven het vriespunt. Tijdens de overwintering weinig water geven indien hij koel staat, één maal per maand is dan voldoende. Je kan de citrus ook binnen houden op kamertemperatuur, want hij heeft namelijk geen rustperiode nodig. Je moet hem wel regelmatig besproeien om het vallen van de bladeren tegen te gaan.

Vanaf half mei kan hij naar buiten, waar hij nog een aantal dagen in de schaduw/half schaduw moet staan om te wennen aan het zonlicht. Hierna mag de citrus weer in de volle zon Deze soort is gemakkelijk te vermeerderen door zaad. In de tropen verschijnen zaailingen vaak onder de boom. Dit is het gevolg van ongemerkt gevallen vruchten.

Verkrijgbaar

In Nederland is de jeruk limo nu vrij goed verkrijgbaar, ze worden in toko’s en supermarkten steeds vaker aangetroffen.

Voedingswaarden van limoen ( per 100 gr. )
32
135
93
0,5
2
1,9
2,5
-
-
-
-
-
Vitamines van limoen ( per 100 gr. )
-
0,03
0,02
-
-
-
45
-
Mineralen van limoen ( per 100 gr. )
2
80
15
11
0,2
-
-
-